Ο απόηχος του θανάτου του Καπετάν Αρκούδα

Ο θάνατος του Καπετάν Αρκούδα προκάλεσε μεγάλη αίσθηση σε ολόκληρη την Ελλάδα και ο τότε Αθηναϊκός τύπος αναφέρθηκε εκτενώς στα γεγονότα που διαδραματίστηκαν στη περιοχή μας και που οδήγησαν στη δολοφονία του Σαμαρινιώτη οπλαρχηγού. Οι περισσότερες εφημερίδες υιοθέτησαν και αυτές τα σενάρια περί προδοσίας, ονομάζοντας ως προδότες ορισμένους συνεργάτες των Ρουμάνων στη περιοχή είτε ακόμη και τον σύντροφο του Αρκούδα, τον Γιάννη Αναστασιάδη. Για τον τελευταίο μάλιστα, μερικά έντυπα έγραψαν ότι δωροδοκήθηκε από τις Ρουμανικές ή τις Τουρκικές αρχές για να προδώσει τον αρχηγό του.

Όπως ήταν αναμενόμενο μετά το θάνατο του Καπετάν Αρκούδα οι Τουρκικές αρχές άρχισαν να ψάχνουν το πως και γιατί βρέθηκε στη περιοχή μας ο οπλαρχηγός και φυσικά ποιοι τον υποστήριξαν. Έτσι δεκατέσσερις άνδρες από τις Νεγάδες καθώς και η Αριστούλα Πριμικήρη, προδόθηκαν για τη σχέση τους με τον Σαμαρινιώτη οπλαρχηγό και συνελήφθησαν από τους Τούρκους. Οδηγήθηκαν στις φυλακές όπου και παρέμειναν για λίγους μήνες.

Ο θάνατος του Καπετάν Αρκούδα όπως ήταν αναμενόμενο προκάλεσε μεγάλη αναταραχή και στους κατοίκους του Ζαγορίου. Οι συντοπίτες μας, αρνήθηκαν να δεχτούν ότι ο άδικος θάνατος του ηρωικού Σαμαρινιώτη οπλαρχηγού προήλθε από μια σειρά τραγικών συμπτώσεων και έτσι από τη πρώτη στιγμή πίστεψαν ότι έπεσε θύμα προδοσίας. Οι περισσότερες υποψίες για την επαίσχυντη αυτή πράξη βάρυναν τον Γιάννη Αναστασιάδη και η κύρια αιτία γι’  αυτό ήταν η αδικαιολόγητη απουσία του. Η απρόοπτη εμφάνιση και εμπλοκή του δραγάτη Λάμπρου Σπύρου, που όπως αποδείχτηκε έπαιξε καθοριστικό ρόλο στις εξελίξεις, ενίσχυσε ακόμη περισσότερο τις υποψίες αυτές.

Ο κόσμος του Ζαγορίου όπως ήταν φυσικό θρήνησε τον Καπετάν Αρκούδα και για τον θάνατο του γράφτηκαν πολλά δημοτικά τραγούδια. Στα περισσότερα από αυτά εξυμνείτε η παλικαριά του Καπετάνιου και ρίχνεται το ανάθεμα σε αυτούς που τον πρόδωσαν. Ο Κώστας Λαζαρίδης στο βιβλίο του για τον Αρκούδα κατέγραψε και διέσωσε αρκετά από αυτά τα τραγούδια, τα οποία και μεταφέρουμε.

Το πρώτο τραγούδι μας περιγράφει τα γεγονότα:

«Τρεις περδικούλες κάθονταν ψηλά στη Τσούκα Ρόσια,

 η μια τηράει τα Γιάννινα κι η άλλη το Ζαγόρι

 η Τρίτη η μικρότερη μοιρολογάει και λέει:

 Αρκούδας εσκοτώθηκε στου Λάβδα το γεφύρι,

 τρεις ντουφεκιές του έριξε ο Λάμπρος ο ντραγάτης

 η μια τον πήρε ξόφαλτσα κι η άλλη στο ποδάρι

 η τρίτη ήταν φαρμακερή, τον πήρε στη καρδιά του

τον πήραν και τον πάησαν εκεί στην πέρα χώρα

kapetan_arkoudas

Ένα άλλο δημοτικό άσμα της περιοχής μας, λέει:

«Τρία πουλάκια κάθονταν στον Κοζακό τη ράχη

Τ’ όνα κοιταζ’ τα Γρεβενά, τ’ άλλο για την Αθήνα

το τρίτο το καλύτερο μοιρολογάει και λέει

Τι χάλευες τι γύρευες Γιώργη Λεβέντη μου

τι χάλευες, τι γύρευες στο έρημο Ζαγόρι

και στις Νεγάδες κόνεψες στου Πριμικήρ’ τα σπίτια

μικροί μεγαλ’ σε δέχτηκαν και άντρες και γυναίκες

Στο Σοποτσέλ πήγαινες ψωμί για να χαλέψης

και αυτοί στάθηκαν άπιστοι, σκυλιά παραδομένα

και στην Καζαρμά έτρεξαν τους Τούρκους για να φέρουν

Γύρω, τριγύρω σε έκλεισαν στην ποταμιά στο μύλο

πολλά τουφέκια έρριξαν, πολλά τουφέκια ρίξαν

ένα πήρε τον παραγιό και δυο πήραν εσένα

Το στόμα σ’, αίμα γιόμισε, τα χείλη σου φαρμάκι

σ’  έχασ΄ η αδελφούλα σου, όπου δεν έχει άλλον»

 

Και ένα τρίτο:

«Τρεις περδικούλες κάθονταν ψηλά στο γερό Σμόλικα

Η μια τηράει τη Λειβαδιά κι η άλλη τη Σαμαρίνα

Η Τρίτη η μικρότερη μοιρολογάει και λέει:

Τι είναι το κακό που γίνεται στη Μπάγια στο γεφύρι;

Μήνα λιοντάρια σφάζονται, μήνα κριάρια σφάζουν;

Το Γιώργη Αρκούδα βάρεσαν τον πρώτο καπετάνιο

Τον γέλασαν τον πλάνεψαν οι δόλιοι οι Ζαγορίσοι

Που ‘χουν φαρμάκι στη καρδιά και ζάχαρη στα χείλη

Που πήγαν και τον πρόδωσαν στης Μπάγιας το κονάκι».

 

Και ένα τέταρτο τραγούδι για τα γεγονότα:

«Στες εξ από τον Αύγουστο και την Αγιά Σωτήρα

Ο Γιώργο Αρκούδας πέρασε πέρα απ΄ το ποτάμι’

Να λευτερώσει τα χωριά κι όλα τα Βλαχοχώρια

Κάθεται κάνει μια γραφή στο Σοποτσέλι την στέλνει

Μπροστά να στείλουν το ψωμί να φαν τα παλικάρια

Αυτά τα άπιστα σκυλιά πήγαν και τον προδώσαν

Και πιάστηκαν στον πόλεμο από το ταχιά στο βράδυ

Τον Γιώργη τον εβάρεσαν το άξιο παλικάρι

Στα Γιάννινα τον φέρανε και στον Πασά τον πάνε».

Το γεφύρι του Λάβδα το γεφύρι του Οβρίου) όπως λεγόταν παλιότερα το πέτρινο γεφύρι όπου έγινε η συμπλοκή και η δολοφονία του Καπετάν Αρκούδα, αμέσως άλλαξε ονομασία. Οι κάτοικοι της περιοχής μας του έδωσαν το όνομα του Αρκούδα και από τότε έτσι παραμένει γνωστό, ως «γεφύρι του Καπεταν Αρκούδα».

gefyri_arkouda

Στα χρόνια όμως που ακολούθησαν η μνήμη και η προσφορά του Γεωργίου Αρκούδα, άρχισε σταδιακά να σβήνει. Για πολλά χρόνια κοντά στο γεφύρι υπήρχε μόνο μια παλιά πινακίδα, που μας πληροφορούσε για το γεγονός που συνέβη εκεί στις 6 Αυγούστου 1906. Σιγά – σιγά η πινακίδα σκούριασε και ξεθώριασε, ενώ τα χόρτα της περιοχής την «έπνιξαν».

palia_pinakida

Αυτήν την εικόνα φαίνεται αντίκρισε ο ποιητής Χρήστος Καφτεράνης και στην ποιητική του συλλογή με τίτλο «Όλυμπος, Χάσια και Χρήστος Γιαγκούλας», γράφει:

«Μια σκουριασμένη πινακίδα

στο πλάτωμα των Ασπραγγέλων

στο δρόμο στα Ζαγοροχώρια

για τον οπλαρχηγό

τον φονευθέντα

υπό των Τούρκων

Γεώργιο Αρκούδα

Άφησαν την σκουριά κ’ έφαγε

και το σίδερο

και τον ανδρειωμένο»

Ευτυχώς τα τελευταία χρόνια η πινακίδα, που η κατάσταση της αποτελούσε ντροπή για τη περιοχή μας, αντικαταστήθηκε προσωρινά από μια καινούργια. Και το 2009 κτίστηκε τελικά στο σημείο ένα μνημείο αφιερωμένο στον οπλαρχηγό Γεώργιο Αρκούδα. Μάλιστα τα τελευταία χρόνια, την ημέρα της επετείου του θανάτου του, κάποιοι φροντίζουν και καταθέτουν στο μνημείο ένα δάφνινο στεφάνι, δείγμα ότι σε πείσμα των καιρών η μνήμη του και η προσφορά του δεν ξεχνιέται.

Το σλάιντ απαιτεί την χρήση JavaScript.

Advertisements