«Τα Ζαγοροχώρια» και το Ηλιοχώρι

Το κείμενο που ακολουθεί είναι του Ευριπίδη Μακρή και βρίσκεται στο βιβλίο του με τίτλο «Τα Ζαγοροχώρια». Είναι το απόσπασμα που αναφέρεται στο χωριό μας και αναδημοσιεύετε εδώ από την βιβλιοπαρουσίαση που έκανε ο Απόστολος Ντιναλέξης στην εφημερίδα «το Ζαγόρι μας», στο τεύχος του Φεβρουαρίου του 2013.


«Ηλιοχώρι (Ντομπρίνοβο)
Απέχει απ’ τα Γιάννινα 71 χιλ. και είναι χτισμένο σε υψόμετρο 1050 μ. Έχει έκταση 23.300 στρέμματα. Οι κάτοικοι 67 το 1981, 66 το 1991, 36 το 2001 και 31 το 2011.
Είναι απίστευτο για το σημερινό επισκέπτη του Ηλιοχωρίου πως τούτο το μικρό χωριουδάκι των 66 κατοίκων -λιγότεροι το χειμώνα-ήταν κάποτε ένα πολυάνθρωπο χωριό, αφού κατά τον Δ. Χασιώτη, στα 1874 είχε 1.200 κατοίκους και 70 μαθητές, και το 1913, σύμφωνα με την έκθεση Καθάρειου, είχε 760 κατοίκους και 65 μαθητές.
Βλαχόφωνοι οι κάτοικοι του Ντομπρίνοβου ασχολούνταν με την κτηνοτροφία, τη γεωργία και την υλοτομία. Ξενιτεύονταν στη Θεσσαλία, Βουλγαρία, Βλαχιά και Αμερική κι ασκούσαν κυρίως το επάγγελμα του εμπόρου, του ξενοδόχου (χατζή), του μαγαζάτορα γενικά.
Είναι πολύ επικλινές το μέρος που είναι χτισμένο το Ηλιοχώρι. Στο μεσοχώρι δίπλα απ’ την κεντρική εκκλησία είναι ο πλάτανος του χωριού, ένα πραγματικό μνημείο της φύσης. Ο Ηλιοχωρίτης Αναστάσιος Παπανικολάου μου είπε, ότι ο πλάτανος του Ηλιοχωρίου είναι ο δεύτερος σε πάχος πλάτανος της Ελλάδας. Μέτρησα ο ίδιος τον πλάτανο- έχει περιφέρεια 11 μέτρα. Πότε φυτεύτηκε δεν μπόρεσα να πληροφορηθώ.
Στο Ηλιοχώρι τα παλιά χρόνια λειτουργούσε και το μοναστήρι της Παναγίας, που σώζεται ακόμα με πολύ σπουδαίο τέμπλο. Το μοναστήρι είναι πολύ παλιό και μέχρι το 1694, όπως αναφέρουν οι ιστορικοί, μόναζαν σ’ αυτό καλόγριες. Ο Α. Παπανικολάου μου είπε πως το μοναστήρι αυτό το έφτιαξε στα χρόνια του Αλή πασά ο μοναχός Κυπριανός, ο οποίος καταγόταν από το Τεπελένι (τόπος καταγωγής και του δικού του προγόνου (Παπανικολάου) συγγενή του Κυπριανού ). Επειδή όμως δεν επέτρεπαν να φτιάξει το μοναστήρι, αυτός πήγε στον πατριώτη του Αλή πασά, ο οποίος τους έγραψε γράμμα:
«Αφήστε τον καλόγερο να φκιάσει το μοναστήρι για να μη σας φάει το μαύρο φίδι».
Έτσι το έφτιαξε. Πρόκειται για δεύτερη ανοικοδόμηση γιατί ο χρόνος της πρώτης κτίσης του είναι πολύ παλιός.
Ευεργέτες του χωριού αναφέρονται ο Γ. Βρυάζης και ο Αντώνιος Ρέτος που έφτιαξαν το 1873 τα καλντερίμια του χωριού. Ο Ν. Καρακαιδόνης κι ο Απόστ. Γεωργίου που έφτιαξαν στα 1857 το σχολείο. Τα τελευταία χρόνια, επί των ημερών μας, ο Αντ. Σιούρης, εγκατεστημένος στα Φάρσαλα (έχει εργοστάσιο αλευροβιομηχανίας) πρόσφερε σημαντικά ποσά για τις εκκλησίες και άλλα μικροέργα.
Οι λιγοστοί σημερινοί κάτοικοι του Ηλιοχωρίου ασχολούνται κυρίως με την υλοτομία. Το Ηλιοχώρι έχει μεγάλη δασική έκταση, αφού από τα 23.300 στρ. τα 16.200 είναι δάση. Λειτουργεί ξυλουργικό εργοστάσιο. Στα βοσκοτόπια του το καλοκαίρι βόσκουν αρκετά πρόβατα μετακινούμενης κτηνοτροφίας.
Το 1943 το Ηλιοχώρι πυρπολήθηκε από τους Γερμανούς. Μετά τον πόλεμο δεν μπόρεσε να ανακάμψει. Στο μοναδικό καφενεδάκι του χωριού, συγκεντρώνονται οι Ηλιοχωρίτες για να πιούνε τον καφέ τους, το τσίπουρο και να περάσουν την ώρα τους.
Η τουριστική κίνηση είναι αυξημένη λόγω των διερχομένων τουριστών προς Βρυσοχώρι. Νομίζω πως και σ’ αυτό το χωριό θα μπορούσε να διαμορφωθεί ένα σπίτι και να γίνει ξενώνας για την εξυπηρέτηση των ξένων κατά τους καλοκαιρινούς μήνες. Πεποίθηση μας είναι τούτη: Σε κάθε Ζαγοροχώρι κι ένας τουλάχιστον ξενώνας, γιατί το Ζαγόρι δεν έχει πια άλλο τίποτα να προσφέρει εκτός από εποχιακό τουρισμό. Οι Ζαγορίσιοι έφευγαν στα ξένα για να βγάλουν χρήματα. Εμείς πρέπει να φέρουμε στο Ζαγόρι τους ξένους για ν’ αφήσουν αυτοί τα χρήματα εδώ…».

 

 

Advertisements