Τ’ αξιοθέατα του Ζαγοριού

Του Στέφανου Πελεκούδα

 

Ερέθισμα κι αφορμή να γράψω το παρόν, αποτέλεσε η έρευνα του φίλου μου Θωμά Δέρβου «περί Τύμφης».
Άριστος χειριστής του καλάμου, σκιαγράφησε μία προς μία όλες τις ομορφιές της Ζαγορίτικης φύσης. Εσμίλευσε κι εσμάλτωσε με αρχιτεκτονική μαεστρία την εικόνα της θρυλικής Τύμφης, κατά τρόπο που μας αποκαλύπτει τον ταλαντούχο εκπαιδευτικό και λογοτέχνη.


Μας ανέβασε στην κορυφή της Αστράκας, μας κατέβασε στο κατάβαθα της χαράδρας του Βίκου, μας μετέφερε ν’ αγναντεύσουμε απ’ τ’ απέναντι τα χωριά της Λάκκας Αώου, την προεξοχή της Γκαμήλας, μας παρουσίασε ανάγλυφο, σ’ όλο το μεγαλείο του, το αλπικό τοπίο του Πάπιγγου και σκόρπισε με τον χρωστήρα του σπάταλα τις ποιο όμορφες πινελιές, γιο να μας περιγράψει τακάλλη της πατρίδας μας, ως και την Ζαγορίτικη Ζούγκλα με τ’ αγριμικά της.
Δεν είναι ο μόνος που αναφέρεται στην πλούσια πανίδα της παραγκωνισμένης αυτής περιοχής. Ο αείμνηστος συγγραφέας Χατζής έγραφε ολόκληρο βιβλίο για την αρκούδα της Πίνδου, απόσπασμα του οποίου τυπώθηκε και σε βιβλίο του Λυκείου.
Ας θυμηθούμε ακόμη την επίσκεψη προ ετών, των Ιταλών Βουλευτών στ’ αρκουδολημέρια του Ζαγοριού. Με το ενδιαφέρον τους προέτρεψαν την Κυβέρνηση μας ν’ απαγόρευση τον φόνο της αρκούδας, για να μη εξαφανισθεί το είδος. Πολλά βουνά της Ελλάδας μας έχουν την ξεχωριστή τους χάρη. Όμορφη είναι η Πάρνηθα, πρόσχαρη κι η Πεντέλη. Όμορφο και ξακουστό το Πήλιο, που τ’ ονόμασε ο Δροσίνης «Βουνό, Βουνών καμάρι».
Να που έρχεται ένας Ζαγοραλάτρης, ο κ, Δέρβος και δίδει το προβάδισμα, απ’ όλο τα βουνά, στην μοναδική μας Τύμφη, παρουσιάζον την σαν το βουνό που ξεχωρίζει με την καταπληκτική ομορφιά της αλπικής σιλουέτας.
Διατυπώνει ακόμη την ορθή παρατήρηση, ότι αν η Τύμφη βρισκόταν σε άλλα Ευρωπαϊκά κράτη, θ’ ανεβοκατέβαιναν τελεφερίκ απ’ τις κορυφές της Αστράκας, της Γκαμήλας και του Βίκου, το δε τουριστικό ρεύμα θα ήταν ο οικονομικός καταρράκτης της Τύμφης.
Εξ’ άλλου ο συμπατριώτης μας κ. Σταράς, σ’ εμπεριστατωμένο άρθρο του, αποκαλεί το βουνό μας «Άλπεις του Ζαγορίου». — «Μοναδικό φυσικό μνημείο στην Ελλάδα». Θέλω να παρατηρήσω επίσης, ότι δεν ήταν τυχαίο που η ΕΡΤ άρχισε την παρουσίαση των ελληνικών βουνών, κάνοντας έναρξη από τις Δρακόλιμνες της Τύμφη ς. Αυτό εξηγείται ότι, στην αρχή της κάθε προσπάθειας, συνηθίζεται να προβάλλεται κάτι το αξιόλογο κι εντυπωσιακό. Κατά γενική ομολογία, ωραιότερη τηλεοπτική εικόνα δεν έχει ξαναγίνει.
Πρέπει να το συνειδητοποιήσουμε οι Ζαγορίσιοι, ότι τ’ αξιοθέατα του Ζαγορίου και οι πόλοι έλξεως των τουριστών είναι κυρίως δύο. Η χαράδρα του Bίκου και η Αλπική Τύμφη με τα χιόνια της κατά τους θερινούς μήνες.
Κρίμα που τόσον καιρό αγνοούσαμε την Τύμφη και δεν κάναμε τίποτε γη την προβολή της. Έπρεπε νάρθουν οι φίλιοι μας να την ξετρυπώσουν, να την αποκαλύψουν και να μας την παρουσιάσουν σαν «το Θιβέτ της Πίνδου».
Παρακολούθησα με έντονο ενδιαφέρον τα ντοκιμαντέρ της ΕΡΤ για το Ζαγόρι, του Πάνου Αγγελόπουλου. Δικαιολογημένα εδέσποζε η χαράδρα του Βίκου. Ζαγόρι μαρτυρούσαν και τα περιποιημένα καλντερίμια, οι υδρορροές, οι πατροπαράδοτες πέτρινες στέγες κι οι νάρθηκες των Εκκλησιών. Όμως δεν είναι τα μοναδικά στον Ελλαδικό χώρο. Παρόμοια συναντώνται απανταχού της Ελλάδας. Ευτύχημα ότι τα δυο χωριά του Ανατολικού Ζαγορίου, Τρίστενο, Γρεβενίτι, εποίκιλαν την προβολή με την πλούσια βλάστηση, τις βρυσομάνες και τους καταρράκτες, αυθεντικό αντιπροσωπευτικά στοιχεία Ζαγορίτικης φύσης.
Δυστυχώς δεν παρουσιάστηκαν οι ομορφιές του Ζαγορίου που δεν ήταν στο δρόμο τους, όπως εύστοχα παρατήρησε το περιοδικό μας σε προηγούμενη έκδοση.
Δεν μπορούσαν οι έχοντες την πρωτοβουλία, να οδηγήσουν την τηλεοπτική κάμερα λίγα χιλιόμετρα πέραν της ασφάλτου; Θα έβλαπτε ολίγη Τύμφη; Ολίγα χιόνια το κατακαλόκαιρο;
Την παραπάνω παράλειψη συμπλήρωσε εν μέρει, ένα νέο ντοκιμαντέρ της ΕΡΤ με άλλον σκηνοθέτη (δεν συγκράτησα τ’ όνομα του) στις 2 Μαΐου.
Παρουσίασε, εκτός από την χαράδρα του Βίκου και μερικά κεφαλοχώρια, την γραφική τοποθεσία του Γυφτόκαμπου με τα κονάκια των Σαρακατσαναίων. Έξω από τα κονάκια, δροσερές κοπέλες με τις πατροπαράδοτες Σαρακατσάνικες στολές, λικνίζονταν στους μελωδικούς ήχους της Καραγκούνας, με την βοήθεια τοπικών οργάνων.
Αυτή η έλλειψη ασφαλτόστρωσης καταδίκασε σε καραντίνα τα τρία τελευταία χωριά του Κεντρικού Ζαγορίου και στερεί από τους τουρίστες την μοναδική ομορφιά της περιοχής μας. Στερεί αυτό «το κάτι άλλο» που μας αποκαλύπτει ο κ. Δέρβος.
Κρίμα μας, που δεν ενεργήσαμε όπως έπρεπε, τότε που έφθανε η ασφαλτόστρωση στο Σκαμνέλι και δεν αξιώσαμε την επέκταση της μέχρι τον Αώο.
Έχω την ταπεινή γνώμη ότι κάποια ιδιοτέλεια έκρυβε η άσπλαχνη εκείνη εγκατάλειψη μιας προνομιούχου περιοχής, για ν’ αξιοποιηθεί ίσως εις βάρος μας μια άλλη περιοχή της Ηπείρου.
Αλλ’ αυτό είναι ένα μεγάλο θέμα, το οποίο πρέπει να μας προβληματίσει για το μέλλον όλους τους Ζαγορίσιους.
Προς το παρόν, ας είμαστε ευγνώμονες στους φίλους μας που προβάλλουν τ’ αξιοθέατα της πατρίδας μας αφιλοκερδώς. Ας ευχαριστήσουμε τους φίλους του Ζαγορίου.

Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «το Ζαγόρι μας» τον Αύγουστο του 1985

Advertisements