Στήλη Πεσόντων στο Ηλιοχώρι

Του Γιώργη Καρατζιά

Στις 28 του Οκτώβρη, στην πάλαι – ποτέ Κώμη Δοβρινόβου, όπως την κατέγραψαν οι Τούρκοι στις αρχές του 15ου αιώνα, κατά την απογραφή των χωριών του Ζογοριού, και τώρα «δυστυχώς» μικρό Ηλιοχώρι, έγιναν τ’ αποκαλυπτήρια της Στήλης των πεσόντων Ηλιοχωριτών, στα διαφορά πεδία των μαχών, για την ανεξαρτησία και τη λευτεριά της πατρίδας μας, δωρεά του αείμνηστου Νίκου Παλυμερίδη.

Μετά τη δοξολογία που έγινε στον Ιερό Ναό του Αγίου Νικολάου του χωριού, για το μεγάλο «ΟΧΙ!» του Λαού μας στην φασιστική επιδρομή των Ιταλών, όλοι οι κάτοικοι του χωριού πορεύτηκαν προς την τοποθεσία «Γάτου», όπου και η Στήλη των Πεσόντων. Ακολούθησε, από τον παπά του χωριού, δέηση, υπέρ των πεσόντων και στη συνέχεια έγιναν τ’ αποκαλυπτήρια από τον Πρόεδρο του χωριού, Γιάννη Κοντογιάννη και η κατάθεση δάφνινου στεφάνου. Στεφάνι κατέθεσε κι ο στρατηγός Γιάννης Πολυμερίδης.

Στη συνέχεια ακολούθησε μικρή ομιλία του Γιώργη Καρατζιά, λέγονται μεταξύ άλλων και τα παρακάτω: «Συγκεντρωθήκαμε για να τιμήσουμε μαζί με το μεγάλο ««ΟΧΙ!» του Ελληνικού Λαού, τ’ αποκαλυπτήρια της Ιερής τούτης Στήλης των πεσόντων Ηλιοχωριτών, στα πεδία των μαχών, για. τη Λευτεριά της Ηπείρου, για τη λύτρωση των Ελλήνων της Μ. Ασίας, για την υπεράσπιση της ανεξαρτησίας της πατρίδας μας, που τόσο ύπουλα κι. άνανδρα την επιβουλευτήκαν οι Ιταλοί του Μουσουλίνι κι οι βάρβαροι του Χίτλερ, για να τιμήσουμε τους αγωνιστές που έπεσαν στη διάρκεια της Εθνικής Αντίστασης. Η Στήλη αυτή είναι δωρεά του αείμνηστου και φλογερού πατριώτη Νίκου Πολυμερίδη. Ο Ν. Πολυμερίδης – ρίζα Ηλιοχωρίτικη –  αν κι έφυγε πολύ μικρός από το χωριό, ποτέ, δεν ξέχασε τη γενέτειρα του. Κάθε τόσο, μ’ έργα κι όχι με λόγια, έδωνε το παρόν στο χωριό του, πότε με χρηματικά ποσά, πότε με άρθρα ιστορικής φύσης, πότε μ’ αποστολή επιστημονικών εκλαϊκευτικών βιβλίων, για να διαβάσουν οι συγχωριανοί του. Ακόμα δεν ξέχασε τα θειούχο ιαματικά, νερά. Με δική του δαπάνη χτίστηκε η βρώση στο Βρωμονέρι. Πριν πεθάνει εκδήλωσε την επιθυμία να στηθεί στο χωριό του μία αναμνηστική στήλη, μ’ το επίγραμμα: «Η Πατρίδα. Σας Ευγνωμονεί». Στ’ αποκαλυπτήρια της Στήλης παρίσταται ο άξιος γιος του υποστράτηγος Γιάννης Πολυμερίδης, με την οικογένεια του, πραγματώνοντας, έτσι, την τελευταία επιθυμία του πάτερο του. Ας μείνει αιώνια η μνήμη αυτών που έπεσαν για τη Λευτεριά, καθώς και η μνήμη του δωρητή τούτης της Στήλης».

(Δυσανάγνωστη σειρά στο κείμενο).. στρατηγού μέρος της οποίας παραθέτουμε: «Αγαπητοί μου συγχωριανοί, σας παρακαλώ να μου επιτρέψετε να λέγομαι κι εγώ «συγχωριανός» σας, αφού η καταγωγή μου είναι από εδώ – ο πατέρας μου γεννήθηκε στα Ηλιοχώρι, το αποκαλούμενο τότε Ντομπρίνοβο – και διότι αγαπώ ιδιαίτερα αυτό το ωραίο χωριό. Απόδειξη αυτού είναι ότι, τα τελευταία χρόνια εγώ και η οικογένεια μου το επισκεπτόμαστε συχνά. Σήμερα είναι μαζί μου η γυναίκα μου και δύο από τις τρεις κόρες μου. Σας ευχαριστώ, λοιπόν, συγχωριανοί μου, γιατί τιμήσατε με την παρουσία σας την απλή αυτή τελετή και βέβαια πριν απ’ όλα, ευχαριστώ τον ιερέα μας, που ήρθε σήμερα εδώ και μας ευλόγησε. Ακόμη ευχαριστώ την κοινότητα και τον πρόεδρο της κ. Κοντογιάννη που διέθεσαν το χώρο αυτό και έτσι μου έδωσαν τη δυνατότητα να αναγείρω αυτό τα μικρό, αλλά όμορφο μνημείο, εκπληρώνοντας έτσι  μια θέρμη επιθυμία του μακαρίτη πατέρα μου Νίκου Πολυμερίδη, ο οποίος πριν πεθάνει διέθεσε και τα αναγκαία- χρήματα για το σκοπό αυτό. Επίσης ευχαριστώ τους κυρίους Γιώργο Καρατζιά και Νίκο Κονοσπύρη που βοήθησαν και επέβλεψαν την κατασκευή του έργου. Το μνημείο αυτό αφιερώνεται στο μνήμη όλων των Ηλιοχωριτών, που κατά καιρούς θυσίασαν τη ζωή τους στην ιδέα της πατρίδας και της ελευθερίας. Με την ευκαιρία που σήμερα γιορτάζουμε την Εθνική μας γιορτή της 28ης Οκτωβρίου, υμνούμε εδώ και τους ήρωες του, έπους του 40, το οποίο κατά κύριο λόγο διαδραματίστηκε στο χώρο της Ηπείρου και αισθανόμαστε ιδιαίτερα υπερήφανοι. Τελειώνοντας, παρακαλώ το Θεό να αναπαύσει την ψυχή του πατέρα μου, και ας είναι αυτή η μικρή εκδήλωση αντί μνημόσυνου αφιερωμένη στη μνήμη του, μία που συμπληρώνεται σχεδόν ένας χρόνος από το θάνατο ταυ. Σας ευχαριστώ όλους».

Μετά το τέλος της επίσημης τελετής στο καφενείο του χωριού, ακολούθησε πλούσια γεύμα, που παρέθεσε ο στρατηγός στη μνήμη του πατέρα του. Το μνημείο αυτό καθώς και η τελετή αναθέρμανε στη μνήμη μας τις ηρωικές μορφές όλων εκείνων των συγχωριανών μας, που έπεσαν για την Πατρίδα και τη Λευτεριά.

Γ. Κ.

 

Αναδημοσίευση από την εφημερίδα «το Ζαγόρι μας», αρ. τ. 12, Δεκέμβριος 1988

Advertisements