Στερνή μου γνώση να σ’ είχα πρώτα!…

Του Στέφανου Χρηστογούλα

Πάει καιρός που οι πρώτοι αλλοδαποί της γείτονος χώρας, κατέκλυσαν την χώρα μας αναζητώντας εργασία. Και ο καθείς από αυτούς θεωρούσε τον εαυτό του «μάστορα» επί παντός επιστητού. Ζητούσες χτίσιμο; Εγώ έλεγαν, ζητούσες πετρά; Εγώ ξανά οι ίδιοι, ζητούσες σανιδά; Σκεπά; Υδραυλικό Μπετατζή; Εγώ και πάλι, ότι και να ζητούσες, η ίδια απάντηση. Λίγο το δικό μας σφίξιμο στο μεροκάματα (και χωρίς ΙΚΑ), λίγο η αδεξιότητα αυτών, τελικά παίρνοντας όλες τις δουλειές που «εμείς» απαξιώναμε και δεν θέλαμε να κάνουμε, τους έκαναν μάστορες.

Φυσικό ήταν με τόσο πειραματισμό. Όμως εδώ κάναμε το μεγάλο λάθος που από αυτές τις μέρες «ιδίοις όμμασιν» διαπίστωσα, του να χαθεί πολύτιμο μέρος της κληρονομιάς μας. Τι εννοώ; Επιτρέποντας στους αλλοδαπούς να φτιάχνουν όπως αυτοί γνώριζαν ή δοκίμαζαν, αλλοτριώθηκε η παράδοση μας.

Στο Ζαγόρι μας για παράδειγμα, η τέχνη της Ξερολιθιάς, απαξιώθηκε και το τσιμέντο ανάμεσα στις πέτρες είναι τόσο εμφανές και δυστυχώς πολύ ακαλαίσθητο. Στην συντήρηση οβορών, καλντεριμιών, τοιχοποιιών, στεγών, οι πειραματισμοί των εισαγόμενων μαστόρων έκαναν «εμπριμέ» το αποτέλεσμα. Ρώτησα ένα «γηγενή» μάστορα γι’ αυτό και μου είπε:

Για να παραμείνει η Ξερολιθιά, εμφανής αλλά πιο στέρεα, το τσιμέντο πρέπει να πέφτει πίσω από την πέτρα. Και σήμερα που η τοιχοποιία δεν έχει αυτές τις διαστάσεις, το τσιμέντο πρέπει να πέφτει ανάμεσα από το εσωτερικό τούβλο και την πέτρα ώστε το αποτέλεσμα να είναι εφάμιλλο του αρχικού.

Η χαριστική βολή όμως στην παράδοση μας ήταν δική μας. Είδα να γκρεμίζονται ερειπωμένα σπίτια στο Ζαγόρι, φυσικά με σκοπό την επιδιόρθωση τους και την επαναλειτουργία τους αλλά ΚΑΝΕΙΣ ιδιοκτήτης δεν ζήτησε από τους αλλοδαπούς μαστόρους να «κρατήσουν» ή να «προσέξουν» τα μπάζα αυτούσια ή τουλάχιστον κάποιο μέρος αυτών.

Και έτσι φανταστικά καφασωτά παραθύρων, περίτεχνες ροζέτες ταβανιών, κασώματα παραθύρων με τις σιδεριές τους, μεταλλικά κλειδιά στις πέτρες, φανταστικά λιθόγλυπτα σε γωνιές, υαλοπίνακες και τζαμωτά, παλιά θρανία σχολείων, πίνακες, μπαούλα, φορητά ντουλάπια και κομοδίνα, ξυλόγλυπτες μεσάντρες, φανταστικά πελεκημένες γρεντιές (που άντεξαν αιώνες), διαλύονται και δυστυχώς καίγονται στο όνομα της νεοανέγερσης του σπιτιού. Του Ζαγορίσιου σπιτιού ίσως και του Ζαγορίσιου Αρχοντόσπιτου. Με αυτό τον ρυθμό και με αυτή την απαξίωση σε λίγα χρόνια το Ζαγόρι μας θα έχει άλλο χρώμα. Και οι ιδιοκτήτες θα «κλαίνε» που δεν κράτησαν κάτι από την αίγλη του παλιού καλού καιρού.

 

Αναδημοσίευση από την εφημερίδα «το Ζαγόρι μας», τεύχος 443, Μάιος 2015

Advertisements