Χειμώνιασε, ήδη, στα χωριά μας

Φεύγει και ο Νοέμβριος, ο τελευταίος μήνας του χεινόπωρου και μπαίνουμε (αισίως;) στον τελευταίο μήνα της χρονιάς και στον πρώτο του φετινού χειμώνα. Διπλοκλειδώνουν πάλι τα περισσότερα σπίτια στα χωριά μας και φεύγουν και οι τελευταίοι πιστοί των καλοκαιρινών διακοπών σ’ αυτά. Οι χοροί, τα ζιαφέτια και τα πανηγύρια μας του διμήνου Ιουλίου – Αυγούστου πάνε για του χρόνου, αν είμαστε καλά.

Ο χειμώνας, λοιπόν έρχεται και τα ορεινά και απογυμνωμένα χωριά μας θα πέσουν, μαζί με τις αρκούδες και τα αγριογούρουνα (μόνιμη συντροφιά τους τα τελευταία χρόνια), στην παρατεταμένη χειμερία νάρκη. Έγινε μακρύς πια ο χειμώνας στα χωριά μας.

Χιλιοειπωμένες κουβέντες θα πείτε, αλλά να που κάποια πράγματα και κάποιοι μας κάνουν να τα ματα-ξαναλέμε. Ένας απ’ αυτούς τους «κάποιους» είναι κι ο δικός μας Θουκυδίδης από το Καπέσοβο με το τελευταίο του ιστόρημα-ευαγγέλιο, που θυμάται και δοξολογεί τη ζωή των χωριών μας κάποτε. Μας τσίγκλησε πάλι με το έξοχο αφήγημά του «Ακριβά κερδισμένη ζωή». Μας ξαναζωντάνεψε έτσι ατόφια τη ζωή των πάλαι ποτέ ζωντανών χωριών μας στο Ζαγόρι, με την ιδρωμένη αλλά δημιουργική ιστορία τους. Διαβάζοντάς το, χορτάσαμε από μνήμες, μυρωδιές, εικόνες, σαλαγίσματα και βελάσματα γιδοπροβάτων, μια οχλοβοή ζωής με τα παιχνίδια και τις φωνές των παιδιών στα γεμάτα σχολειά μας, τα γεμάτα μαγαζιά και καφενεία (τώρα έγιναν καφετέριες και ανοίγουν μόνο για τους ξένους!!!!), τα γεμάτα σπίτια. Τότε που στα χωριά μας ο χειμώνας δεν ήταν μακρό¬χρονος βαθύς ύπνος, αλλά χαρούμενο ξαπόσταμα από τις δουλειές και τον αγώνα της επιβίωσης. Δουλειές και αγώνας που γέμιζαν τ’ αμπάρια και τα κελάρια μ’ αλεύρια, τυριά, βούτυρα και τουρσιά, παστουρμάδες, κρασιά, σουμπέκια. Και οι γυναίκες έβρισκαν την ανάσα και τον χρόνο να πιάσουν τα «κλειτσιά» και τις βελόνες για τα μάλλινα χειμερινά της οικογένειας.

Τότε και τώρα: Δυο κόσμοι, δυο χώροι και δυο τρόποι ζωής, που δεν μοιάζουν σε τίποτε μ’ αυτούς του σήμερα. Τον τελευταίο καιρό, βέβαια, δεν περνά μέρα που να μην ακούμε, να μη βλέπουμε, να μη διαβάζουμε προτροπές, εκκλήσεις και συμβουλές για… «επιστροφή στο χωριό», «επιστροφή στη γη», «επιστροφή στον πρωτογενή …τομέα. Τώρα που η μισή Ελλάδα έγινε χέρσος τόπος από την εγκατάλειψη. Ούτε μας λένε το πώς θα γίνει αυτό. Γιατί όλες αυτές «οι επιστροφές» για να γίνουν προϋποθέτουν πολλά. Χρειάζονται ανατροπές πολιτικών, νοοτροπίας, μεθόδων, θεσμών. Θέλουν δουλειά πολύ και σχέδιο και πρόγραμμα και κίνητρα και στήριξη επιστημονική και υγιείς συνεταιρισμούς, (όχι σαν αυτούς τους μέχρι σήμερα).

Το ρημαδιό της υπαίθρου και του πρωτογενή τομέα δεν αντέχεται πια. Τα επιχείρια αυτής της άμυαλης και καταστροφικής πολιτικής, από τα χρόνια της Απελευθέρωσης και δώθε πληρώνουμε και θα πληρώνουν πολλές γενιές ακόμη. Αλλά «Έτσι ήταν η Ελλάδα πάντοτε / ένας δίσκος με αντίδωρα / κανένας δεν την χόρτασε», όπως λέει ο δικός μας Ηπειρώτης ποιητής Μ. Γκανάς από τον Τσαμαντά.

Κερδιζόταν ακριβά τότε η ζωή στα χωριά μας, λέει ο Θουκυδίδης κι έτσι ήταν. Όμως, όσο σκληρός αγώνας ήταν αυτή η ζωή, ήταν ατόφια ζωή, όπως όλοι οι αγώνες κι όλα τα ακριβοπληρωμένα πράγματα στον κόσμο. Άιντε, καλό ξεχειμώνιασμα σε όλους και στο Ζαγόρι και στο «Ζαγόρι μας», που τελευταία ζορίζεται και σφίγγει τα δόντια να κρατηθεί και να συνεχίσει.

Β.Τ.

 

Αναδημοσίευση από την εφημερίδα «το Ζαγόρι μας», αρ. φυλ. 449, Νοέμβριος 2015

Advertisements