Οι πολιτιστικοί μας σύλλογοι σήμερα

Του Απόστολου Ντιναλέξη

Το δημογραφικό πρόβλημα των χωριών μας, πλην των άλλων δυσμενών επιπτώσεων, επηρέασε και την δραστηριότητα των πολιτιστικών σωματείων μας. Οι μόνιμοι κάτοικοι είναι μεγάλης ηλικίας και λιγοστοί οι νέοι στα χωριά μας. Για τις δραστηριότητες των συλλόγων χρειάζονται νέοι άνθρωποι να δουλέψουν εθελοντικά, καταβάλλοντας σωματικές και πνευματικές δυνάμεις. Οι μεγαλύτερες ηλικίες θα καταθέσουν την πείρα τους και τις προτάσεις τους. Η έλλειψη μελών στους συλλόγους έχει κι άλλη μορφή δυστυχώς. Γκρίνιες, φιλοδοξίες και εγωισμοί οδήγησαν κάποια μέλη σε αποχώρηση. Η δημοκρατική λειτουργία στις συνελεύσεις ή στα διοικητικά συμβούλια ταλαιπωρείται και δεν γίνεται σεβαστή. Καθένας θέλει να γίνει το δικό του και δεν πειθαρχεί στην πλειοψηφία.

Εκτός απ’ την ανθρώπινη έλλειψη, μας ήρθε και η οικονομική κρίση και δυσκόλεψε περαιτέρω τις δράσεις. Τα μέλη των σωματείων δυσκολεύονται να καταβάλουν την συνδρομή τους και πολλά διαγράφονται. Ο Δήμος Ζαγορίου και η Περιφέρεια Ηπείρου αντιμετωπίζουν σοβαρότερες ανάγκες του τόπου μας και δεν συμβάλλουν στις δράσεις των συλλόγων, αλλά και η Ριζάρειος τώρα δεν έχει ικανούς πόρους. Ένας άλλος παράγοντας ενίσχυσης των συλλόγων ήταν και τα κληροδοτήματα των χωριών. Υπήρχε τρόπος και μεθόδευση και ενισχύονταν οικονομικά οι σύλλογοι. Σήμερα όσα κληροδοτήματα λειτουργούσαν με μετοχές μας στέλνουν χαιρετίσματα. Όσα είχαν πόρους από ενοίκια, είτε δεν εισπράττουν, είτε είναι ξενοίκιαστα. Μια πηγή που στέρεψε.

Το οικονομικό θέμα είναι καίριο για την λειτουργία των συλλόγων. Υπάρχουν αφενός νομικές υποχρεώσεις και αφετέρου δαπάνες που απαιτούν χρήματα π.χ. έντυπα, δημοσιεύσεις, ταχυδρομείο, αγορά υλικών κλπ. Τα ευρώ απαραίτητα.

Στα τέλη του 20ου αιώνα και αρχές του 21ου είχαμε στα χωριά μας ικανή πολιτιστική δραστηριότητα. Κατ’ αρχήν αποκλείω την διοργάνωση πανηγυριού σαν δραστηριότητα συλλόγου. Γνωρίζω συλλόγους που διοργάνωναν πανηγύρι καθαρά για εμπορικούς λόγους. Συμφωνούσα με τις χορευτικές εκδηλώσεις για πολλούς λόγους. Πρώτο γιατί συμμετείχαν όλοι οι νέοι του χωριού. Δεύτερο αναβίωναν παλιά Ζαγορίσια τραγούδια και μάθαιναν χορό οι νέοι μας. Τρίτο φορούσαν παραδοσιακές στολές και διατηρούσαν την παράδοση. Τέταρτο συναντιόνταν οι νέοι των χωριών και διαγωνίζονταν αγαπημένα. Πέμπτο μετακινούνταν κάτοικοι από χωριό σε χωριό κι αυτό συντελούσε στην σύσφιξη των σχέσεων.

Απ’ τις σημαντικότερες εκδηλώσεις είναι και οι ποδοσφαιρικές συναντήσεις μεταξύ των χωριών. Άλλες εκδηλώσεις των περασμένων χρόνων ήταν εκθέσεις χειροτεχνίας, εκθέσεις φωτογραφίας, έκδοση ημερολογίων, εκδρομές, κινηματογραφικές προβολές, περιπατητικές εκδρομές και ορειβασία, παρουσίαση μνημείων, τιμητικές προσώπων εκδηλώσεις, μουσικές βραδιές, ενημερωτικές ημερίδες κι άλλα ων ουκ έστι αριθμός.

Σήμερα οι νέοι μας λόγω κατοικίας ή δουλειάς ή σπουδών βρίσκονται στα Γιάννινα. Το κέντρο αποφάσεων μεταφέρθηκε στην πόλη. Εμείς οι παλιότεροι περιμένουμε πρωτοβουλίες και εθελοντισμό από τους νέους μας. Κατά το μέτρο του δυνατού θα συμμετάσχουμε κι εμείς, έστω και με την συνδρομή μας. Οι λίγοι κάτοικοι των χωριών έχουν σχεδόν καθημερινή επαφή. Οι κάτοικοι της πόλης μακριά από χωριανούς και συγγενείς. Ευκαιρία, λοιπόν, οι πολιτιστικές εκδηλώσεις να ενώνουν τους χωριανούς και να γεμίζει το μεσοχώρι. Οι κηδείες είναι θλιβερή συγκέντρωση και το απεύχομαι.

Ας φροντίσουν από τώρα τα Δ.Σ. των συλλόγων να προγραμματίσουν εκδηλώσεις για τους χωριανούς και να στοχεύουν και στην συμμετοχή γειτονικών χωριών. Υπάρχει το παράδειγμα της Λάιστας και του Καπεσόβου όπου οι σύλλογοι συνεργάστηκαν και οργάνωσαν εξαιρετικές εκδηλώσεις για 2-3 χρόνια. Καλό θα ήταν να υπάρχει και δευτεροβάθμιο όργανο να συντονίζει τις εκδηλώσεις. Υποστήριξα πολλές φορές ότι το ρόλο αυτό μπορεί να παίξει το Πνευματικό Κέντρο του Δήμου Ζαγορίου. Στο παρελθόν συνέπιπταν εκδηλώσεις και οι ενδιαφερόμενοι προβληματίζονταν.

Το καλοκαίρι είναι ο Ιούλιος και ο Αύγουστος και οι σύλλογοι χρονικά στοχεύουν εκεί για νάχουν συμμετοχή. Όμως τους δύο αυτούς μήνες γίνονται και τα περισσότερα πανηγύρια. Επαναλαμβάνω ότι προσωπικά ξεχωρίζω τις πολιτιστικές εκδηλώσεις απ’ τα πανηγύρια. Τα πανηγύρια κατάντησαν ανιαρά με τα συρτοτσιφτετέλια, την μπύρα και το σουβλάκι. Θυμάμαι παλιά πανηγύρια στα οποία για μια δυο ώρες περίπου χόρευε το χορευτικό τμήμα του συλλόγου κάθε χωριού. Διατήρηση και συνέχιση της παράδοσης και χειροκρότημα απ’ τους χωριανούς. Θα επιθυμούσα λοιπόν οι πολιτιστικές εκδηλώσεις των συλλόγων ν’ απλωθούν στο καλοκαίρι. Δεν δηλώνω συμμετοχή σε όλες, αλλά μου δίδεται δικαίωμα επιλογής και προγραμματισμού. Και για να το προχωρήσω και παραπέρα μου δίδεται και δικαίωμα κριτικής για κάθε εκδήλωση και για κάθε σύλλογο των χεριών μας.

Μ’ αυτές τις απαισιόδοξες σκέψεις καταθέτω δύο ευχές. Πρώτα εύχομαι Καλό Πάσχα κι ας φροντίσουν τα ΔΣ των συλλόγων για το Μεγαλοβδόμαδο να στολίσουν επιτάφιο, να ψάλλουν εγκώμια και να γίνει περιφορά επιταφίου.

Τέλος εύχομαι για το καλοκαίρι να γίνουν ποιοτικές πολιτιστικές εκδηλώσεις και να αποσπάσουν εγκωμιαστικά σχόλια οι πολιτιστικοί μας σύλλογοι.

 

Αναδημοσίευση από την εφημερίδα «το Ζαγόρι μας», αρ. φ. 465-466, Μάρτιος-Απρίλιος 2017

 

Advertisements