Οι τσελιγγάδες

Οι τσελιγγάδες

Του Νικολάου Εξάρχου

Ο τσέλιγγας είναι πάντοτε ο πλουσιότερος και εξυπνότερος από τους «σκηνίτες» ποιμένες, τους οποίους διευθύνει, κ’ έχει το ήμισυ του ποιμνίου. Ο τσέλιγγας κατέχει την εξουσία του κληρονομικώς από τους πολεμικούς προγόνους του, οι όποιοι την απέκτησαν με το σπαθί.

Συνέχεια

Προβλέψεις για το μέλλον παρατηρώντας το σκάσιμο ενός σιταριού

Από τα παλιά χρόνια αυτό το άγνωστο που μας επιφυλάσσει το μέλλον τρόμαζε τον περισσότερο κόσμο. Και γι’ αυτό ο άνθρωπος πάντα προσπαθούσε να βρει κάποιους τρόπους ώστε να μαντέψει το μέλλον. Πίστευε λοιπόν ότι υπήρχαν κάποια σημάδια που θα τον βοηθούσαν και θα του φανέρωναν τα μελλούμενα.

Συνέχεια

Τα βιολιά – τα γλέντια – οι χοροί μας

Του Νίκου Εξάρχου

Ποιο ηπειρωτάκι της γενιάς μας δεν έκατσε αμίλητο κλωθογυρίζοντας στα συνομήλικα του για να βρει την πιο καλή θέση να σταθεί και να βλέπει κι ακούει καλύτερα τα «βιολιά» που μόλις έφθαναν στο μπακάλικο του χωρίου και στρωνιάζονταν να κουρδίζουν τα όργανα τους σε μια ανεπανάληπτη για την παιδική φαντασία συναυλίαν αναμονής του «τι θα παίξουν τώρα τα βιολιά»!
Κι άρχιζε το θρυλικό μοιρολόι των βιολιτζήδων, όπως σε κάθε έναρξη τελετής ακούγεται ο άλλος, ο πραγματικός ύμνος μας.

Συνέχεια

Ο πλάτανος Μεσοχωρίου

Του Νίκου Εξάρχου

Στο ξακουστό Μεσοχώρι (χοροστάσι), με τα καλλίγραμμα πεζούλια, προβάλλει ο γεροπλάτανος. Άλλοι λεν πως είναι χιλιόχρονος κι άλλοι 600 χρόνων. Ένα κλωνάρι του είναι καμένο απ’ την πυρκαϊά πούβαλαν οι Γερμανοί. Το ύψος του φθάνει σήμερα τα 60 – 70 μέτρα και η περίμετρος του κορμού του τα 10 μέτρα. Τα παλιότερα χρόνια ήταν περιφραγμένος με ωραία ξύλινα κάγκελα. Η γη του γνώρισε μέρες καλές…

Συνέχεια

Η Γυναικεία φορεσιά στο Ντομπρίνοβο

Η παράδοση δεν μας λέει για τις ενδυμασίες που φορούσαν οι πρώτοι κάτοικοι των συνοικισμών. Μας λέει μόνον ότι από τα μέσα του 18ου αιώνος και εντεύθεν, από τότε που άρχισαν τα ταξίδια, η φορεσιά του Ντομπρίνοβου ήταν πλουσιότερη απ’ των άλλων χωριών. Οι ξενιτεμένοι άνδρες που γύριζαν τον κόσμο έφερναν στην πατρίδα τους ότι καλό εύρισκαν στης ξενιτιάς τα μέρη.

Συνέχεια

Τα μερομήνια

Η σωστή και έγκαιρη πρόβλεψη του καιρού έπαιζε σημαντικό ρόλο στις παραδοσιακές κοινωνίες, αφού η οικονομική ανάπτυξη και η ευημερία των τοπικών κοινοτήτων επηρεαζόταν άμεσα και από τα «καμώματα του καιρού». Οι σοδιές από τα χωράφια, η βοσκή των ζώων αλλά και οι προμήθειες των σπιτιών ήταν όλα τους εξαρτημένα από τα καιρικά φαινόμενα. Οι απότομες καιρικές μεταβολές πολλές φορές είχαν καταστροφικές συνέπειες για όσους δεν τις είχαν προβλέψει και δεν είχαν προνοήσει καταλλήλως.

Συνέχεια

«Απρίλης μοσχομύρης γελαστός και καλομοίρης»

Έτσι λένε για τον Απρίλη. Τούτο το μήνα μοσχοβολάει η γη από τις φουντωμένες πρασινάδες και τα λουλούδια. Τούτο τον μήνα γεννούν τα πουλιά και κλωσούν τ’ αβγά τους. Μονάχα η πλουμιστή πετροπέρδικα,
«ως τ’ Απριλίου τις δεκοκτώ μπορεί να ψοφήσει πά’ στ’ αβγό».

Συνέχεια

Παλιά παιγνίδια: «Φίτσιε»

Από τα πιο αγαπημένα παιγνίδια των παιδιών στο Ντομπρίνοβο τα παλιότερα χρόνια ήταν τα «Φίτσιε».
Πρόκειται για ένα ομαδικό παιγνίδι που οι πιτσιρικάδες του χωριού μας έπαιζαν συνέχεια.
Απαιτούσε από τους παίκτες αρχικά να έχουν καλό σημάδι και ταχύτητα ενώ στην συνεχεία του παιγνιδιού καλούνταν να επιδείξουν μεταξύ τους πνεύμα συνεργασίας.

Συνέχεια

Οι Αποκριές στο Ηλιοχώρι

Του Νίκου Εξάρχου

«Στο Ντομπρίνοβο, η πρώτη βδομάδα του Τριωδίου λέγεται Προφωνή ή Προφωνέσιμη, καθώς μας την έλεγε ο μακαρίτης Παπαγιάννης Μπουσδρούκης, επειδή σε παλαιότερα χρόνια κάποιος ανέβαινε σε υψηλό σημείο και «προσφωνούσε», δηλαδή διαλαλούσε, ότι αρχίζουν οι Απόκριες «και όποιος δεν είχε θρεφτάρι στο σπίτι του, ν’ αγοράσει.» «Προσφωνούμαι σοι πτωχέ, το σακκίν σου πώλησον, την εορτήν διάβησον.»
Την εβδομάδα αυτή αρχίζουν να σφάζουν τα σιτευτά αρνιά και με τον πρώτο μεζέ που θα φάγουν και με το πρώτο κρασί που θα πιούν, λένε: «Θεός σχωρέσει τις ψυχές.»

Συνέχεια

Πρακτικοί γιατροί – Αρρώστιες – Θεραπείες

Τα παλιότερα χρόνια περιόδευαν στα χωριά οι πρακτικοί ιατροί, που τους λέγανε «κομπογιαννίτες».
Χάρη στις επιτυχίες πού είχαν πολλές φορές οι πρακτικοί γιατροί είχαν επιβληθεί στη λαϊκή συνείδηση και γύριζαν σ’ όλα τα μέρη.

Συνέχεια