Η βλάχικη γλώσσα στο επίκεντρο – Προσπάθειες για τη γραπτή της απόδοση

Η βλάχικη γλώσσα στο επίκεντρο – Προσπάθειες για τη γραπτή της απόδοση

Την αναγκαιότητα αρχικά διάσωσης και στη συνέχεια διάδοσης της βλάχικης γλώσσας ανέπτυξαν ειδικοί επιστήμονες, κυρίως γλωσσολόγοι, που συμμετείχαν σε ημερίδα στο πανεπιστήμιο Ιωαννίνων. Τίτλος της ημερίδας ήταν «Η γραπτή απόδοση των γλωσσών προφορικής παράδοσης – Η περίπτωση της βλάχικης γλώσσας» και την διοργάνωσαν το τμήμα Φιλολογίας του πανεπιστημίου σε συνεργασία με την Επιστημονική Εταιρεία Μελέτης του Πολιτισμού των Βλάχων. Η βλάχικη (αρομούνικη) γλώσσα ανήκει στον ανατολικο-βαλκανικό κλάδο των νεολατινικών (ρομανικών) γλωσσών.

Συνέχεια

30 χρόνια από τον θάνατο ενός παγκοσμίου φήμης Βλάχου κινηματογραφιστή

30 χρόνια από τον θάνατο ενός παγκοσμίου φήμης Βλάχου κινηματογραφιστή

Στις 3 Φεβρουαρίου 2019 συμπληρώθηκαν 30 χρόνια από τον θάνατο ενός σπουδαίου Ελληνοαμερικάνου κινηματογραφιστή, μιας θρυλικής μορφής του ανεξάρτητου αμερικάνικου σινεμά, του Τζον Κασσαβέτη. Ο Τζον Κασσαβέτης γεννήθηκε στην Νέα Υόρκη στις 3 Δεκεμβρίου του 1929 και πατέρας του ήταν ο γεννημένος το 1883 στο γειτονικό μας Βρυσοχώρι, Νικόλαος Κασσαβέτης.

Συνέχεια

Οι Βλάχοι

του Βασίλη Ραφαηλίδη

Όποιος εθνολόγος λύσει το μυστήριο της καταγωγής και της προέλευσης των Βλάχων, λατινόφωνου λαού διάσπαρτου σ’ ολόκληρη τη Βαλκανική, από τη Ρουμανία μέχρι την Πελοπόννησο, σίγουρα θα αναγορευτεί επιστημονική ιδιοφυία. Το μυστήριο επιτείνεται από δυο αναμφισβήτητα δεδομένα: Την άκρως εντυπωσιακή διασπορά τους σ’ ολόκληρη τη Βαλκανική, και την ομοιότητα στις γλώσσες τους, παρά το γεγονός πως οι περισσότερες βλάχικες ομάδες δε γειτονεύουν μεταξύ τους.

Συνέχεια

Μοσχόπολη

Η «Νέα Αθήνα» – «Η Βλάχικη Ιερουσαλήμ», το καμάρι μας

Γράφει ο Παναγιώτης Ι. Παυλίδης (Παύλου)

Η πρόσφατη ανάγνωση: α) του τόμου του Διεθνούς Συμποσίου «ΜΟΣΧΟΠΟΛΙΣ» (31 Οκτωβρίου – 1 Νοεμβρίου 1996), β) του βιβλίου του Βλάχου με καταγωγή από το Κρούσοβο με εκσερβισμένο όμως ονοματεπώνυμο ιστορικού και Καθηγητή στο Πανεπιστήμιο του Βελιγραδίου Ντούσαν Πόποβιτς «ΑΡΜΑΝΟΙ ΒΛΑΧΟΙ ΣΤΑ ΒΑΛΚΑΝΙΑ» O Cincarima εκδόσεων της Εταιρείας Μακεδονικών Σπουδών των ετών 1999 και 2010 αντίστοιχα και γ) παλαιότερα του βιβλίου του Αστ. Κουκούδη «ΟΙ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΙΣ  ΚΑΙ Η ΔΙΑΣΠΟΡΑ ΤΩΝ ΒΛΑΧΩΝ» έκδοσης 2000, μου συμπλήρωσαν ένα κενό γνώσης που είχα, ως βλαχόφωνος Έλληνας και με οδήγησαν στο σημερινό σημείωμά μου, που δεν αποτελεί τίποτε άλλο παρά μια σύντομη ενημέρωση, ταυτόχρονα όμως ερέθισμα και κίνητρο, για περισσότερη έρευνα και πληρέστερη ενημέρωση σχετικά την ιστορία και το μέγεθος, από κάθε πλευρά, της Μοσχόπολης.

Συνέχεια

34ο Πανελλήνιο αντάμωμα Βλάχων

Στις 30 Ιουνίου και την 1η Ιουλίου 2018 θα γίνει στο Μέτσοβο το 34ο αντάμωμα Βλάχων, που διοργανώνει η Πανελλήνια Ομοσπονδία Πολιτιστικών Συλλόγων Βλάχων.

Συνέχεια

33ο Πανελλήνιο Αντάμωμα Βλάχων

Η Πανελλήνια Ομοσπονδία Πολιτιστικών Συλλόγων Βλάχων διοργανώνει το 33ο Πανελλήνιο Αντάμωμα Βλάχων το τριήμερο 16, 17 και 18 Ιουνίου 2017 στη Λάρισα. Το πρόγραμμα του ανταμώματος διαμορφώνεται ως εξής:

Συνέχεια

Οι Βλάχοι του Ζαγορίου

Του Γεωργίου Α. Μέρτζιου

α) Γενικό περί Βλάχων

Οι ισχυρισμοί για την καταγωγή των Βλάχων γνώρισαν πολλές διακυμάνσεις. Οι Βλάχοι ψάχνοντας για ένα πατέρα βρήκαν διαδοχικά πολλούς, όλους εξίσου αληθοφανείς. Ο Μπέραρντ αναφέρει ότι εδώ και εκατό χρόνια η Ευρώπη τους έμαθε ότι κατάγονταν από τους ηττημένους ή νικητές των Φαρσάλων και των Φιλίππων (η μάχη των Φίλιππων έγινε το 42 πΧ. ανάμεσα στο στρατό του Οκταβιανού Αυγούστου και Μάρκου Αντωνίου και το στρατό του Βρούτου και Κάσσιου – η μάχη στα Φάρσαλα το 48 πΧ μεταξύ Καίσαρα και Πομπήιου) εγκαταστάθηκαν ως άποικοι από τον Καίσαρα και τον Αύγουστο μετά τις νίκες στους εμφυλίους πολέμους.

Συνέχεια

Απιρίνταϊλου νόουλου άνου (Το δεύτερο Βλάχικο αφήγημα)

Του Παναγιώτη I. Παυλίδη (Παύλου)

  Πάτρου σιπτιμίν νου σι’αβιά ντούσε πουστιντζούλου ν’ Τζουπέλια, σι’αντούκε πόστα. Αστιάτζα νου σι’ουρντινά. Νιάουα ντι λα Κουκουρούτζου πιν Γιφτόκαμπου, απρουκιά μπόια. Μα ντι αουάλταρι, ου τουρνέ του τσιάφε. Ντι Ντουμίνικε πιν ασιάρε, σουϊρέ βουριέλου, κα κάπουλ σι σ’μίκε. Γκίνε τζίσε Γιότι, κι βα σι τουάρνε κιρόλου. Στούρτζουλου τσι λ’ ου αυτζί σ’μπάτε πρ’άρμπουρε λα Κονσταντίνου, νου σι’ αρίντε.

Συνέχεια

Δύο αφηγήματα στα Αρμάνικα (Βλάχικα) της Λάϊστας Ζαγορίου (Μέρος Α΄)

Του Παναγιώτη I. Παυλίδη (Παύλου)

Με τον τίτλο «ΠΟΝΟΙ ΚΑΙ ΚΑΗΜΟΙ» πρωτοδημοσιεύθηκαν στο περιοδικό «Λαϊστινά Νέα» σε δύο συνέχειες στα τεύχη 28 και 30 έτους 2004, δύο συναρπαστικά αρμάνικα (βλάχικα) αφηγήματα, με συντάκτη – αφηγητή τον Δημήτρη Νικ. Καπέτση, τον αλησμόνητο συμπατριώτη μας λόγιο και συνάδελφό μου δικηγόρο, που είχα απομαγνητοφωνήσει, εγγραμματίσει και μεταφράσει στα ελληνικά από μια κασέτα του. Έναν αληθινό θησαυρό που μου χάρισε το 1990, τον οποίο αφού διαφύλαξα, παρέδωσα στον Ορειβατικό σύλλογο του χωριού μας, που με τη σειρά του τον αξιοποίησε, ψηφιοποιώντας και διαθέτοντάς τον σε CD στους συμπατριώτες μας.

Συνέχεια

H ρουμάνικη προπαγάνδα κι εμείς οι βλαχόφωνοι Έλληνες

Του Παναγιώτη Ι. Παυλίδη (Παύλου)

«Μάταιες οι προσπάθειες να μας αποσπάσουν από τον Ελληνικό κορμό…»

Δανείζομαι το τίτλο του προς τους νέους Λαϊστινούς απευθυνόμενου παραινετικού άρθρου του μακαρίτη συναδέλφου δικηγόρου και γείτονα μου στη Λάιστα, του αείμνηστου Δημητρίου Ν. Καπέτση που δημοσιεύθηκε στις σελίδες 12-13 του 7ου (1997) φύλλου των «Λαϊστινών Νέων», όπου μεταξύ άλλων έγγραφε: «Το Κουτσοβλαχικό ζήτημα αναζωπυρωμένο από την Ρουμανία “προωθείται από πολλές δυνάμεις φανερές και κρυφές, ικανές να φέρουν την Ελλάδα προ τετελεσμένων γεγονότων”… Για την εξυπηρέτηση του σκοπού της η Ρουμανία διαθέτει άφθονο χρήμα και επιστρατεύει με την βοήθειά του την επιστήμη. O ακριβοπληρωμένος G. Weigand ιδρύει στη Λειψία το “Ινστιτούτο της Ρουμανικής γλώσσας ”… Πολλά τα “μίσθαρνα” όργανά της… Στα Γιάννενα ιδρύθηκε το Ρουμανικό Γυμνάσιο-οικοτροφείο, άντρο της Ρουμανικής προπαγάνδας που αλίευσε τροφίμους από τα Βλαχόφωνα χωριά της Πίνδου. Του χωριού μας η απάντηση ήταν η ανέγερση -κατά την πρώτη πενταετία του (20ου) αιώνα μας -με δαπάνη των περήφανων Λαϊστινών, νέου λαμπρού διδακτηρίου – του αγαπημένου μας “Σχολείου” στην πρόσοψη του οποίου άστραφτε η απάντηση στην προπαγάνδα με κεφαλαία γαλάζια γράμματα, η επιγραφή ΕΛΛΗΝΙΚΟΝ ΣΧΟΛΕΙΟΝ. Αυτή λοιπόν η περιλάλητη Ρουμανική προπαγάνδα που τόσο βασάνισε τη γύρω περιοχή μας και ευρύτερα την περιοχή της Πίνδου με το κατάπτυστο “Πριγκιπάτο’’ των τελευταίων χρόνων εκμεταλλευόμενη ένα γλωσσικό ιδίωμα – την Κουτσοβλαχική – “έρπει προ των πυλών μας”…Μάταιες λοιπόν οι προσπάθειες των προπαγανδιστών να μας αποσπάσουν από τον ελληνικό κορμό. Η ρίζα μας είναι ελληνική και οι Έλληνες είναι ΑΥΤΟΧΘΟΝΕΣ από την παλαιολιθική Εποχή».

Συνέχεια