Οι Βλάχοι

του Βασίλη Ραφαηλίδη

Όποιος εθνολόγος λύσει το μυστήριο της καταγωγής και της προέλευσης των Βλάχων, λατινόφωνου λαού διάσπαρτου σ’ ολόκληρη τη Βαλκανική, από τη Ρουμανία μέχρι την Πελοπόννησο, σίγουρα θα αναγορευτεί επιστημονική ιδιοφυία. Το μυστήριο επιτείνεται από δυο αναμφισβήτητα δεδομένα: Την άκρως εντυπωσιακή διασπορά τους σ’ ολόκληρη τη Βαλκανική, και την ομοιότητα στις γλώσσες τους, παρά το γεγονός πως οι περισσότερες βλάχικες ομάδες δε γειτονεύουν μεταξύ τους.

Συνέχεια

Advertisements

H ρουμάνικη προπαγάνδα κι εμείς οι βλαχόφωνοι Έλληνες

Του Παναγιώτη Ι. Παυλίδη (Παύλου)

«Μάταιες οι προσπάθειες να μας αποσπάσουν από τον Ελληνικό κορμό…»

Δανείζομαι το τίτλο του προς τους νέους Λαϊστινούς απευθυνόμενου παραινετικού άρθρου του μακαρίτη συναδέλφου δικηγόρου και γείτονα μου στη Λάιστα, του αείμνηστου Δημητρίου Ν. Καπέτση που δημοσιεύθηκε στις σελίδες 12-13 του 7ου (1997) φύλλου των «Λαϊστινών Νέων», όπου μεταξύ άλλων έγγραφε: «Το Κουτσοβλαχικό ζήτημα αναζωπυρωμένο από την Ρουμανία “προωθείται από πολλές δυνάμεις φανερές και κρυφές, ικανές να φέρουν την Ελλάδα προ τετελεσμένων γεγονότων”… Για την εξυπηρέτηση του σκοπού της η Ρουμανία διαθέτει άφθονο χρήμα και επιστρατεύει με την βοήθειά του την επιστήμη. O ακριβοπληρωμένος G. Weigand ιδρύει στη Λειψία το “Ινστιτούτο της Ρουμανικής γλώσσας ”… Πολλά τα “μίσθαρνα” όργανά της… Στα Γιάννενα ιδρύθηκε το Ρουμανικό Γυμνάσιο-οικοτροφείο, άντρο της Ρουμανικής προπαγάνδας που αλίευσε τροφίμους από τα Βλαχόφωνα χωριά της Πίνδου. Του χωριού μας η απάντηση ήταν η ανέγερση -κατά την πρώτη πενταετία του (20ου) αιώνα μας -με δαπάνη των περήφανων Λαϊστινών, νέου λαμπρού διδακτηρίου – του αγαπημένου μας “Σχολείου” στην πρόσοψη του οποίου άστραφτε η απάντηση στην προπαγάνδα με κεφαλαία γαλάζια γράμματα, η επιγραφή ΕΛΛΗΝΙΚΟΝ ΣΧΟΛΕΙΟΝ. Αυτή λοιπόν η περιλάλητη Ρουμανική προπαγάνδα που τόσο βασάνισε τη γύρω περιοχή μας και ευρύτερα την περιοχή της Πίνδου με το κατάπτυστο “Πριγκιπάτο’’ των τελευταίων χρόνων εκμεταλλευόμενη ένα γλωσσικό ιδίωμα – την Κουτσοβλαχική – “έρπει προ των πυλών μας”…Μάταιες λοιπόν οι προσπάθειες των προπαγανδιστών να μας αποσπάσουν από τον ελληνικό κορμό. Η ρίζα μας είναι ελληνική και οι Έλληνες είναι ΑΥΤΟΧΘΟΝΕΣ από την παλαιολιθική Εποχή».

Συνέχεια

Οι Βλάχοι της Πίνδου

Του Κώστα Κρυστάλλη

Ζαγόρι

Ζαγόρι καλείται εν Ηπείρω το περιώνυμον ορεινόν αυτής τμήμα το εκτεινόμενον από Κονίτσης μέχρι Μετσόβου. Την ονομασίαν αυτού επροτίμησαν πάντες σχεδόν μέχρι τούδε να παραγάγωσιν εκ του σλάβικου ζα (προς, επί και όπισθεν) και Γκόρι (βουνά) ως και τα ζάπλουτος, Ζάβρων, Ζάλογγος κτλ. Το Ζαγόρι κατέχει το κεντρικώτατον και ωραιότατον μέρος της Ηπείρου και της οροσειράς της Πίνδου.

Συνέχεια

Οι περιπέτειες ενός Βρυσοχωρίτη δασκάλου στα τέλη του 19ου αιώνα

Τις ταλαιπωρίες ενός δασκάλου από το Βρυσοχώρι, του Γεωργίου Δημητριάδη, μας μεταφέρει ένα παλιό δημοσίευμα της εφημερίδας «Φωνή της Ηπείρου» που κυκλοφόρησε στις 9 Νοεμβρίου του 1892 και αναδημοσιεύτηκε πρόσφατα στη σελίδα «vlahoi.net».

Συνέχεια

Το Κουτσοβλαχικό ζήτημα

Του Μιχαήλ Γ. Τρίτου

Ο όρος κουτσοβλαχικό* ζήτημα εγκαινιάζεται μετά τη λήξη των βαλκανικών πολέμων 1912-13 και ακριβέστερα προ της συνθήκης του Βουκουρεστίου (23 Ιουλίου 1913), με επιστολές που ανταλλάχτηκαν μεταξύ των πρωθυπουργών των βαλκανικών χωρών με το ρουμάνο ομόλογο τους για τη ρύθμιση της θρησκευτικής και εκπαιδευτικής καταστάσεως των Βλάχων της Βαλκανικής.

Συνέχεια

30ο Αντάμωμα Βλάχων

30ο Αντάμωμα Βλάχων

Με τη διοργάνωση του «Μεγάλου χορού» («Κόρλου Μάρι») ολοκληρώθηκαν στη Μηλιά Μετσόβου την Κυριακή 29 Ιουνίου οι εκδηλώσεις για το 30ο αντάμωμα των πολιτιστικών συλλόγων Βλάχων που διοργάνωσε η αντίστοιχη Πανελλήνια Ομοσπονδία.

Συνέχεια

Ο Βλάχος στον λαϊκό πολιτισμό

Του Ευάγγελου Αυδίκου

«Τις τελευταίες δεκαετίες ένα σύνθημα που αναρτήθηκε στους τοίχους της Αθήνας προκάλεσε την αντίδραση συλλόγων βλαχόφωνων, οι οποίοι θεώρησαν ότι αυτό από τη μια μεριά αμφισβητούσε την εθνολογική τους συνείδηση και από την άλλη υποτιμούσε και διακωμωδούσε τον πολιτισμό και την προσφορά τους, δεδομένου ότι η πρωτεύουσα είναι γεμάτη από ιδρύματα που χτίστηκαν και λειτουργούν με διαθήκη Βλάχων εμπόρων και επιχειρηματιών. Το σύνθημα «έξω οι βλάχοι από την Αθήνα» έθετε το βλάχικο ζήτημα του παρελθόντος με άλλους όρους, εντασσόταν στη συνθηματολογία των τοίχων, η οποία αργότερα αναφέρθηκε και στους μετανάστες από την Ανατολή, την Αφρική και τα Βαλκάνια (Αλβανούς), ή αποτελούσε μέρος της συζήτησης για το νεοελληνικό πολιτισμό, στοιχεία του οποίου αποτυπώνονταν στην οικιστική οργάνωση της πόλης, ιδίως της Αθήνας στη μεταπολεμική περίοδο;

Συνέχεια