Απιρίνταϊλου νόουλου άνου (Το δεύτερο Βλάχικο αφήγημα)

Του Παναγιώτη I. Παυλίδη (Παύλου)

  Πάτρου σιπτιμίν νου σι’αβιά ντούσε πουστιντζούλου ν’ Τζουπέλια, σι’αντούκε πόστα. Αστιάτζα νου σι’ουρντινά. Νιάουα ντι λα Κουκουρούτζου πιν Γιφτόκαμπου, απρουκιά μπόια. Μα ντι αουάλταρι, ου τουρνέ του τσιάφε. Ντι Ντουμίνικε πιν ασιάρε, σουϊρέ βουριέλου, κα κάπουλ σι σ’μίκε. Γκίνε τζίσε Γιότι, κι βα σι τουάρνε κιρόλου. Στούρτζουλου τσι λ’ ου αυτζί σ’μπάτε πρ’άρμπουρε λα Κονσταντίνου, νου σι’ αρίντε.

Συνέχεια

Δύο αφηγήματα στα Αρμάνικα (Βλάχικα) της Λάιστας Ζαγορίου

Τα δυο βλάχικα αφηγήματα του Λαϊστινού Δημητρίου Καπέτση που απομαγνητοφώνησε, εγγραμάτισε και μετάφρασε στα ελληνικά ο κ. Παναγιώτης I. Παυλίδης (Παύλου).

Συνέχεια

Δύο αφηγήματα στα Αρμάνικα (Βλάχικα) της Λάϊστας Ζαγορίου (Μέρος Α΄)

Του Παναγιώτη I. Παυλίδη (Παύλου)

Με τον τίτλο «ΠΟΝΟΙ ΚΑΙ ΚΑΗΜΟΙ» πρωτοδημοσιεύθηκαν στο περιοδικό «Λαϊστινά Νέα» σε δύο συνέχειες στα τεύχη 28 και 30 έτους 2004, δύο συναρπαστικά αρμάνικα (βλάχικα) αφηγήματα, με συντάκτη – αφηγητή τον Δημήτρη Νικ. Καπέτση, τον αλησμόνητο συμπατριώτη μας λόγιο και συνάδελφό μου δικηγόρο, που είχα απομαγνητοφωνήσει, εγγραμματίσει και μεταφράσει στα ελληνικά από μια κασέτα του. Έναν αληθινό θησαυρό που μου χάρισε το 1990, τον οποίο αφού διαφύλαξα, παρέδωσα στον Ορειβατικό σύλλογο του χωριού μας, που με τη σειρά του τον αξιοποίησε, ψηφιοποιώντας και διαθέτοντάς τον σε CD στους συμπατριώτες μας.

Συνέχεια

«Λαϊστινά Νέα»

Πριν από λίγες μέρες μου στάλθηκε το νέο τεύχος του περιοδικού «Λαϊστινά Νέα», μια έκδοση του «Ορειβατικού Συλλόγου Λάιστας». Το περιοδικό που φέτος έφτασε τα 20 χρόνια κυκλοφορίας και αριθμεί 69 τεύχη ήταν για μένα μια ευχάριστη έκπληξη. Γιατί, παρά την πολύχρονη κυκλοφορία τους τα «Λαϊστινά Νέα» δεν τα είχα ξαναδεί και έτσι ως πριν λίγο καιρό δεν είχα εικόνα τους. Το περιοδικό το είδα για πρώτη φορά αυτές τις μέρες που ανέβηκα στο χωριό μας και ξεφυλλίζοντας το διαπίστωσα ότι πρόκειται για ένα πολύ καλοφτιαγμένο έντυπο που η ποιότητα του εντυπωσιάζει τον αναγνώστη του.

Συνέχεια

H ρουμάνικη προπαγάνδα κι εμείς οι βλαχόφωνοι Έλληνες

Του Παναγιώτη Ι. Παυλίδη (Παύλου)

«Μάταιες οι προσπάθειες να μας αποσπάσουν από τον Ελληνικό κορμό…»

Δανείζομαι το τίτλο του προς τους νέους Λαϊστινούς απευθυνόμενου παραινετικού άρθρου του μακαρίτη συναδέλφου δικηγόρου και γείτονα μου στη Λάιστα, του αείμνηστου Δημητρίου Ν. Καπέτση που δημοσιεύθηκε στις σελίδες 12-13 του 7ου (1997) φύλλου των «Λαϊστινών Νέων», όπου μεταξύ άλλων έγγραφε: «Το Κουτσοβλαχικό ζήτημα αναζωπυρωμένο από την Ρουμανία “προωθείται από πολλές δυνάμεις φανερές και κρυφές, ικανές να φέρουν την Ελλάδα προ τετελεσμένων γεγονότων”… Για την εξυπηρέτηση του σκοπού της η Ρουμανία διαθέτει άφθονο χρήμα και επιστρατεύει με την βοήθειά του την επιστήμη. O ακριβοπληρωμένος G. Weigand ιδρύει στη Λειψία το “Ινστιτούτο της Ρουμανικής γλώσσας ”… Πολλά τα “μίσθαρνα” όργανά της… Στα Γιάννενα ιδρύθηκε το Ρουμανικό Γυμνάσιο-οικοτροφείο, άντρο της Ρουμανικής προπαγάνδας που αλίευσε τροφίμους από τα Βλαχόφωνα χωριά της Πίνδου. Του χωριού μας η απάντηση ήταν η ανέγερση -κατά την πρώτη πενταετία του (20ου) αιώνα μας -με δαπάνη των περήφανων Λαϊστινών, νέου λαμπρού διδακτηρίου – του αγαπημένου μας “Σχολείου” στην πρόσοψη του οποίου άστραφτε η απάντηση στην προπαγάνδα με κεφαλαία γαλάζια γράμματα, η επιγραφή ΕΛΛΗΝΙΚΟΝ ΣΧΟΛΕΙΟΝ. Αυτή λοιπόν η περιλάλητη Ρουμανική προπαγάνδα που τόσο βασάνισε τη γύρω περιοχή μας και ευρύτερα την περιοχή της Πίνδου με το κατάπτυστο “Πριγκιπάτο’’ των τελευταίων χρόνων εκμεταλλευόμενη ένα γλωσσικό ιδίωμα – την Κουτσοβλαχική – “έρπει προ των πυλών μας”…Μάταιες λοιπόν οι προσπάθειες των προπαγανδιστών να μας αποσπάσουν από τον ελληνικό κορμό. Η ρίζα μας είναι ελληνική και οι Έλληνες είναι ΑΥΤΟΧΘΟΝΕΣ από την παλαιολιθική Εποχή».

Συνέχεια

Η ομαδική εκτέλεση 101 πατριωτών στα Διαβατά τον Ιούνη του 1944, ανάμεσα τους και ένας Λαϊστινός

Του Παναγιώτη Ι. Παυλίδη (Παύλου)

 «Δημήτριος Μ. Μπάρτσας, Ο Λαϊστινός Έλληνας πατριώτης»

Ο θείος μου Δημητράκης, όπως τον αποκαλούσαν, ήταν το μικρότερο από τα τέσσερα παιδιά των Λαϊστινών Παναγιώτη Μπάρτσα και της Σταματίας Αντώτσιου. Γεννήθηκε το 1911 στην Λάϊστα. Με απίστευτες στερήσεις σπούδασε νομικά στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και υπηρέτησε ως έφεδρος αξιωματικός (υπολοχαγός πυροβολικού) του Ελληνικού Στρατού. Διορίσθηκε υπάλληλος στην ΑΤΕ και πριν ανέβει στο «βουνό» υπηρετούσε στην ΑΤΕ Βέροιας. Αρχές Απριλίου του 1944 εγκαταλείποντας μια αξιοζήλευτη και με λαμπρές προοπτικές καριέρα, θεώρησε πατριωτικό καθήκον του, να βγει στην αντίσταση εναντίον των Γερμανών κατακτητών στο όρος Βέρμιο και μάλιστα ντυμένος με την τιμημένη στρατιωτική στολή του εφέδρου υπολοχαγού.

Συνέχεια

Ιάλνα, η παλαιότερη ονομασία των Ιωαννίνων

Η παλαιότερη ονομασία των Ιωαννίνων, αλλά και η ονομασία τους στη Λάϊστα στην Βλάχικη γλώσσα μας.

Πάντοτε άκουγα από τους Λαϊστινοΰς γονείς μου, αλλά και γενικότερα από όλους τους παλιούς συγχωριανούς μου, όταν αναφέρονταν στα Ιωάννινα να τα αποκαλούν, όταν συνομιλούσαν στην Βλάχικη γλώσσα μας, Ιάλνα.

Συνέχεια