Μοσχόπολη

Η «Νέα Αθήνα» – «Η Βλάχικη Ιερουσαλήμ», το καμάρι μας

Γράφει ο Παναγιώτης Ι. Παυλίδης (Παύλου)

Η πρόσφατη ανάγνωση: α) του τόμου του Διεθνούς Συμποσίου «ΜΟΣΧΟΠΟΛΙΣ» (31 Οκτωβρίου – 1 Νοεμβρίου 1996), β) του βιβλίου του Βλάχου με καταγωγή από το Κρούσοβο με εκσερβισμένο όμως ονοματεπώνυμο ιστορικού και Καθηγητή στο Πανεπιστήμιο του Βελιγραδίου Ντούσαν Πόποβιτς «ΑΡΜΑΝΟΙ ΒΛΑΧΟΙ ΣΤΑ ΒΑΛΚΑΝΙΑ» O Cincarima εκδόσεων της Εταιρείας Μακεδονικών Σπουδών των ετών 1999 και 2010 αντίστοιχα και γ) παλαιότερα του βιβλίου του Αστ. Κουκούδη «ΟΙ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΙΣ  ΚΑΙ Η ΔΙΑΣΠΟΡΑ ΤΩΝ ΒΛΑΧΩΝ» έκδοσης 2000, μου συμπλήρωσαν ένα κενό γνώσης που είχα, ως βλαχόφωνος Έλληνας και με οδήγησαν στο σημερινό σημείωμά μου, που δεν αποτελεί τίποτε άλλο παρά μια σύντομη ενημέρωση, ταυτόχρονα όμως ερέθισμα και κίνητρο, για περισσότερη έρευνα και πληρέστερη ενημέρωση σχετικά την ιστορία και το μέγεθος, από κάθε πλευρά, της Μοσχόπολης.

Συνέχεια

Advertisements

Το Ελληνοβλάχικο λεξικό της Λάιστας Ζαγορίου

Μαζί με το περιοδικό «Λαϊστινά Νέα» που κυκλοφορεί αυτόν τον καιρό (2ο εξάμηνο 2017, τεύχος 71ο), διατίθεται και ένα «Ελληνοβλάχικο λεξικό». Πρόκειται για μια εργασία του κ. Παναγιώτη Ι. Παυλίδη (Παύλου) στην οποία καταγράφονται λέξεις, εκφράσεις και σύντομες προτάσεις του «βλάχικου ιδιώματος της Λάιστας Ζαγορίου».

Συνέχεια

H ρουμάνικη προπαγάνδα κι εμείς οι βλαχόφωνοι Έλληνες

Του Παναγιώτη Ι. Παυλίδη (Παύλου)

«Μάταιες οι προσπάθειες να μας αποσπάσουν από τον Ελληνικό κορμό…»

Δανείζομαι το τίτλο του προς τους νέους Λαϊστινούς απευθυνόμενου παραινετικού άρθρου του μακαρίτη συναδέλφου δικηγόρου και γείτονα μου στη Λάιστα, του αείμνηστου Δημητρίου Ν. Καπέτση που δημοσιεύθηκε στις σελίδες 12-13 του 7ου (1997) φύλλου των «Λαϊστινών Νέων», όπου μεταξύ άλλων έγγραφε: «Το Κουτσοβλαχικό ζήτημα αναζωπυρωμένο από την Ρουμανία “προωθείται από πολλές δυνάμεις φανερές και κρυφές, ικανές να φέρουν την Ελλάδα προ τετελεσμένων γεγονότων”… Για την εξυπηρέτηση του σκοπού της η Ρουμανία διαθέτει άφθονο χρήμα και επιστρατεύει με την βοήθειά του την επιστήμη. O ακριβοπληρωμένος G. Weigand ιδρύει στη Λειψία το “Ινστιτούτο της Ρουμανικής γλώσσας ”… Πολλά τα “μίσθαρνα” όργανά της… Στα Γιάννενα ιδρύθηκε το Ρουμανικό Γυμνάσιο-οικοτροφείο, άντρο της Ρουμανικής προπαγάνδας που αλίευσε τροφίμους από τα Βλαχόφωνα χωριά της Πίνδου. Του χωριού μας η απάντηση ήταν η ανέγερση -κατά την πρώτη πενταετία του (20ου) αιώνα μας -με δαπάνη των περήφανων Λαϊστινών, νέου λαμπρού διδακτηρίου – του αγαπημένου μας “Σχολείου” στην πρόσοψη του οποίου άστραφτε η απάντηση στην προπαγάνδα με κεφαλαία γαλάζια γράμματα, η επιγραφή ΕΛΛΗΝΙΚΟΝ ΣΧΟΛΕΙΟΝ. Αυτή λοιπόν η περιλάλητη Ρουμανική προπαγάνδα που τόσο βασάνισε τη γύρω περιοχή μας και ευρύτερα την περιοχή της Πίνδου με το κατάπτυστο “Πριγκιπάτο’’ των τελευταίων χρόνων εκμεταλλευόμενη ένα γλωσσικό ιδίωμα – την Κουτσοβλαχική – “έρπει προ των πυλών μας”…Μάταιες λοιπόν οι προσπάθειες των προπαγανδιστών να μας αποσπάσουν από τον ελληνικό κορμό. Η ρίζα μας είναι ελληνική και οι Έλληνες είναι ΑΥΤΟΧΘΟΝΕΣ από την παλαιολιθική Εποχή».

Συνέχεια

Η ομαδική εκτέλεση 101 πατριωτών στα Διαβατά τον Ιούνη του 1944, ανάμεσα τους και ένας Λαϊστινός

Του Παναγιώτη Ι. Παυλίδη (Παύλου)

 «Δημήτριος Μ. Μπάρτσας, Ο Λαϊστινός Έλληνας πατριώτης»

Ο θείος μου Δημητράκης, όπως τον αποκαλούσαν, ήταν το μικρότερο από τα τέσσερα παιδιά των Λαϊστινών Παναγιώτη Μπάρτσα και της Σταματίας Αντώτσιου. Γεννήθηκε το 1911 στην Λάϊστα. Με απίστευτες στερήσεις σπούδασε νομικά στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και υπηρέτησε ως έφεδρος αξιωματικός (υπολοχαγός πυροβολικού) του Ελληνικού Στρατού. Διορίσθηκε υπάλληλος στην ΑΤΕ και πριν ανέβει στο «βουνό» υπηρετούσε στην ΑΤΕ Βέροιας. Αρχές Απριλίου του 1944 εγκαταλείποντας μια αξιοζήλευτη και με λαμπρές προοπτικές καριέρα, θεώρησε πατριωτικό καθήκον του, να βγει στην αντίσταση εναντίον των Γερμανών κατακτητών στο όρος Βέρμιο και μάλιστα ντυμένος με την τιμημένη στρατιωτική στολή του εφέδρου υπολοχαγού.

Συνέχεια